Hamilelik Süreci Hakkında Bilgilendirme

Gebelik takibi sadece bebeğin kalp atışını görmek veya kilosunu ölçmek değildir.Amaç;*  anne ve bebeğin sağlığını izlemek, * gebelik haftasını doğru belirlemek, * olası sorunlar açısından riskleri erken fark etmek, * gerekli tarama ve tanı testlerini doğru zamanda yapmak ve * gebeyi doğuma hazırlamaktır.Her gebelik aynı takip programına ihtiyaç duymaz; anneye, bebeğe ve gebeliğin seyrine göre takip kişiselleştirilir.

İlk görüşmede ayrıntılı bir öykü alınır. Son adet tarihi ve gebelik haftası, önceki gebelik ve doğumlar, düşük veya dış gebelik öyküsü, geçirilmiş ameliyatlar, kronik hastalıklar, aile öyküsü, kullanılan ilaç ve takviyeler, alerjiler değerlendirilir. Boy, kilo ve beden kitle indeksi kaydedilir; tansiyon ölçülür. Ayrıca gebelik açısından kişiye özel risk faktörleri belirlenir

Gebeliğin başlangıcında tam kan sayımı, kan grubu ve Rh durumu ile gerekli enfeksiyon taramaları mutlaka değerlendirilir. Genel sağlık parametreleri de gözden geçirilirse iyi olur. Bu testlerin tamamı sağlık ocağında yapılabilmektedir.

Ultrasonun her dönemde farklı bir amacı vardır. Erken gebelikte gebeliğin rahim içinde olup olmadığı, gebelik sayısı, canlılık ve gebelik haftası değerlendirilir ve varsa çoğul gebeliğin tipinin saptanması önemlidir. 11–14 hafta civarında bebeğin gelişimi değerlendirilir ve isteyen gebelerde kromozomal anomalilere yönelik taramanın bir parçası olarak ense saydamlığı (NT) ölçümü yapılabilir. 18–22 hafta civarında yapılan ayrıntılı ultrasonun temel amacı bebeğin anatomisinin sistematik olarak değerlendirilmesidir. Plasentanın yeri, amniyon sıvısı ve gebeliğin diğer özellikleri de değerlendirilir.İleri haftalarda ise her gebede her kontrolde ultrason yapılması zorunlu değildir. Bizim rutin takibimizde 2 haftada bir bebeğin büyümesinin, sıvısının, plasentanın ve pozisyonuna bakılır. Başka bir durumun daha yakından izlenmesi gerekiyorsa ek ultrasonlar planlanabilir. Bu noktada “çok ultrason = daha iyi gebelik takibi” demek değildir. Ancak gebelerin bir kısmı arasında dolaşan “tüm gebelik boyunca 3 ultrasondan fazlası zararlı” şeklindeki düşüncenin de nereden kaynaklandığını ve neden yanlış olduğunu eğitimde size anlatacağım.

Burada “tarama testi” ile “tanı testi” arasındaki farkı bilmek gerekiyor.Tarama testleri bebeğin belirli kromozomal farklılıklara sahip olma olasılığını değerlendirir; tanı koymaz. İlk trimester kombine tarama ve hücre dışı fetal DNA/NIPT gibi yöntemler bu gruptadır. Tarama sonucuna, ultrason bulgularına ve bireysel koşullara göre CVS veya amniyosentez gibi tanısal yöntemler gündeme gelebilir. “Tarama testi pozitif demek bebeğin hasta olduğu; negatif demek de bütün hastalıkların dışlandığı anlamına gelmez.”